Nod llyfrynnau Presgripsiwn Natur newydd yw hybu lles ar draws Bae Abertawe

Mae pobl ledled Abertawe, Castell-nedd a Phort Talbot yn cael eu hannog i ddarganfod y manteision niferus o fwynhau'r byd naturiol trwy fenter o'r enw Presgripsiwn Natur.

Mae dau lyfryn Presgripsiwn Natur newydd, a gynhyrchwyd gan RSPB Cymru mewn partneriaeth â Bwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe a sefydliadau lleol eraill, wedi'u creu i gefnogi iechyd a lles cymunedau lleol drwy helpu pobl i gysylltu â'r byd naturiol o'u cwmpas.

Mae ymchwil yn dangos y gall treulio amser mewn natur ddod ag ystod eang o fanteision, gan gynnwys lleihau straen a phryder, hybu hwyliau, gwella iechyd corfforol a meddyliol, mynd i'r afael ag unigrwydd a helpu pobl i gysgu'n well.

Mae'r prosiect yn seiliedig ar neges syml: mae natur ym mhobman ac i bawb. Boed yn barc lleol, gwrych, gardd, traeth neu'n syml yr olygfa o ffenestr, gellir dod o hyd i gyfleoedd i ymgysylltu â natur yn agos at adref.

Mae un fersiwn o'r llyfryn yn ymdrin ag Abertawe tra bod yr ail yn canolbwyntio ar Gastell-nedd Port Talbot. Mae pob un yn dilyn calendr tymhorol, gan gynnig awgrymiadau ar gyfer gweithgareddau lleol sy'n seiliedig ar natur drwy gydol y flwyddyn.

Gall darllenwyr archwilio pynciau diddorol am fywyd gwyllt a natur sy'n gysylltiedig â gwahanol fisoedd a thymhorau, o ddysgu am gennau a mwsoglau ym mis Ionawr i ddarganfod y cynefinoedd a'r rhywogaethau sy'n newid a geir yn lleol drwy gydol y flwyddyn. Mae codau QR a dolenni gwe hawdd eu defnyddio yn darparu mynediad at wybodaeth ac adnoddau ychwanegol.

Mae'r llyfrynnau hefyd yn tynnu sylw at le lleol diddorol i ymweld ag ef bob mis, gyda dolenni i wybodaeth ymarferol am fynediad a lleoliad, gan helpu pobl i archwilio mannau hardd a meysydd o ddiddordeb ledled y rhanbarth.

Yn ogystal ag ysbrydoli pobl i dreulio mwy o amser yn yr awyr agored, mae'r canllawiau'n cynnwys cyfeiriadur cynhwysfawr o sefydliadau lleol sy'n cynnig gwasanaethau lles, cymunedol a chymorth.

Wedi'u llenwi â ffotograffiaeth syfrdanol a gwybodaeth ymarferol, nod y llyfrynnau yw annog trigolion i fwynhau'r byd naturiol ar garreg eu drws a darganfod yr effaith gadarnhaol y gall ei chael ar eu lles.

Mae tîm cynaliadwyedd Bwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe yn cefnogi'r prosiect drwy helpu i godi ymwybyddiaeth a hyrwyddo'r llyfrynnau ar draws cymunedau lleol.

Maen nhw eisoes wedi cael cymeradwyaeth eang, gyda Dr Richard Thomas o Feddygfa Ffordd y Brenin yn Abertawe ymhlith y rhai sydd wedi gwneud argraff.

“Mae Presgripsiwn Natur y RSPB yn eich helpu i gysylltu â natur. Ewch allan i’r ardd, man gwyrdd lleol, neu barc. Cerddwch neu beiciwch yno os gallwch chi,” meddai Dr Thomas.

“Cymerwch amser i sylwi ar bethau o’ch cwmpas. Rydyn ni’n gwybod bod cysylltu â natur yn dda i’ch lles a’ch iechyd meddyliol a chorfforol. Mwynhewch ef.”

Mae Bwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe yn comisiynu nifer o ddarparwyr gwasanaethau trydydd sector ar draws yr ardal leol, gan gynnwys presgripsiynwyr cymdeithasol sy'n gweithio gyda gwasanaethau gwirfoddol cymunedol.

Mae presgripsiynwyr cymdeithasol yn cysylltu pobl â chymorth cymunedol, fel grwpiau ymarfer corff neu weithgareddau celfyddydol, sydd â'r bwriad o wella iechyd corfforol a meddyliol. Felly, mae'r llyfrynnau'n offeryn delfrydol i helpu i ysbrydoli pobl i fwynhau'r byd naturiol ar garreg eu drws.

“Rydym yn falch iawn o gefnogi lansiad llyfrynnau Presgripsiwn Natur ar gyfer Castell-nedd Port Talbot ac Abertawe,” meddai llefarydd ar ran Gwasanaethau Gwirfoddol Cymunedol Castell-nedd Port Talbot ac Abertawe.

“Mae’r llyfrynnau hyn yn tynnu sylw at ffyrdd syml i bobl gysylltu â natur a mwynhau’r effaith gadarnhaol y gall treulio amser yn yr awyr agored ei chael ar eu hiechyd a’u lles.

“Byddant yn adnodd gwerthfawr i bresgripsiynwyr cymdeithasol, grwpiau cymunedol a sefydliadau gwirfoddol, gan helpu pobl i ddarganfod cyfleoedd lleol i fynd allan i’r awyr agored, gwella eu lles a theimlo’n fwy cysylltiedig â’u cymunedau.”

Mae llyfrynnau Presgripsiwn Natur ar gael yn Saesneg, yn Gymraeg ac mewn fersiwn sy'n gyfeillgar i ddementia. Mae'r llyfrynnau printiedig bellach wedi'u dosbarthu, ond mae fformatau digidol ar gael a'u bwriad yw eu defnyddio gan wasanaethau a staff sy'n sgwrsio'n rheolaidd ag unigolion am lesiant, atal, adferiad a chymorth cymunedol.

Am ragor o wybodaeth am y llyfrynnau digidol, neu i ddarganfod sut i gael mynediad atynt a'u hyrwyddo, cysylltwch â thîm cynaliadwyedd Bae Abertawe drwy BIPBA.Cynaliadwyedd@wales.nhs.uk