Sesiynau cymunedol newydd yn helpu i addysgu menywod am iechyd y pelfis

Mae menywod ledled Bae Abertawe yn cymryd rhan mewn sesiynau cymunedol am ddim sy'n eu dysgu am iechyd y pelfis.

Maent wedi gallu archebu lle yn y sesiynau sydd hyd yn hyn wedi'u cynnal yng Nghanolfan Hamdden Penlan, ac yn ystafelloedd cymunedol Morrisons Baglan a Tesco Llansamlet a Fforestfach.

Mae'r sesiynau, sydd ar agor i'r rhai 16 oed a throsodd, wedi'u cyflwyno yn dilyn lansio Cynllun Iechyd Menywod Llywodraeth Cymru, sy'n nodi gweledigaeth 10 mlynedd i wella gwasanaethau gofal iechyd i fenywod.

Yn y llun: Cyfarfu staff y bwrdd iechyd â'r Gweinidog Iechyd Meddwl a Llesiant Sarah Murphy.

Mae'n manylu ar greu canolfannau iechyd menywod ym mhob bwrdd iechyd ledled Cymru, a fydd yn gwella mynediad menywod at ofal ar gyfer amrywiaeth o gyflyrau cyffredin a'u profiad ohono.

Wedi'u cyflwyno gan dîm ffisiotherapi iechyd pelfig y bwrdd iechyd, mae'r sesiynau'n ymdrin â gwybodaeth am symptomau'r bledren, fel gollyngiadau wrth chwerthin, neidio neu ymarfer corff, neu orweithgarwch y bledren.

Maent hefyd yn darparu gwybodaeth am faterion eraill gan gynnwys anymataliaeth fecal, symptomau prolaps, poen gyda chyfathrach rywiol a mwy.

Ymwelodd y Gweinidog Iechyd Meddwl a Llesiant, Sarah Murphy, â Chanolfan Hamdden Penlan i glywed yn uniongyrchol am y sesiynau addysgol, yn ogystal â gwaith arall sy'n cael ei wneud ym Mae Abertawe fel rhan o'r Hwb Iechyd Menywod.

Dywedodd: “Mae hybiau iechyd menywod i gyd yn ymwneud â mynediad. Bydd y hybiau’n gwella canlyniadau iechyd i fenywod ac yn dod â gofal yn agosach at adref.

“Bydd y ganolfan rithwir sy’n cael ei datblygu gan Fwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe yn cynnig mynediad i fenywod at eu cofnodion ac at glinigwyr yn ogystal â’u cyfeirio at wasanaethau a gwybodaeth sydd ar gael.

“Roedd yn wych gweld menywod yn cael eu grymuso i gymryd rheolaeth o’u hiechyd yn y sesiwn ffisiotherapi y bûm yn ymweld â hi, sef gwasanaeth newydd sy’n cael ei ddarparu yn y gymuned fel rhan o’r ganolfan.”

Dywedodd Jemima Sanders, ffisiotherapydd sy'n cyflwyno'r sesiynau: “Ein nod yw symud ffocws ffisiotherapi iechyd y pelfis i leoliad gofal sylfaenol, gan wneud cymorth yn fwy hygyrch i fenywod ledled Bae Abertawe.

“Mae’r sesiynau wedi’u cynllunio i rymuso menywod gydag addysg a chyngor ym mhob cam o fywyd, gan eu helpu i ddeall, rheoli ac atal problemau iechyd pelfig posibl.”

Rydym wedi derbyn adborth hynod gadarnhaol. Mae nifer o fenywod wedi gallu osgoi apwyntiadau gyda meddyg teulu oherwydd y cyngor a ddarparwyd, sy'n dangos gwerth addysg gynnar a chefnogaeth ragweithiol.

“Roedden nhw hefyd yn teimlo bod y sesiynau’n addysgiadol iawn ac yn gwerthfawrogi’r lleoliad hamddenol, hygyrch y tu allan i amgylchedd ysbyty.”

Yn ogystal â'r sesiynau addysgol, cafodd y Gweinidog wybod am staff gofal sylfaenol sy'n derbyn hyfforddiant ar amrywiaeth o bynciau iechyd menywod.

Mae Academi Gofal Sylfaenol a Chymunedol y bwrdd iechyd wedi trefnu nifer o sesiynau, ac mae llawer ohonynt wedi cael eu harwain a'u cefnogi gan obstetryddion a gynaecolegwyr sy'n gweithio yn yr ysbyty.

Maent wedi canolbwyntio ar amrywiaeth o bynciau iechyd menywod, gan gynnwys rheoli'r menopos a dulliau atal cenhedlu.

Dywedodd Rachel Brace, arweinydd clinigol Academi Gofal Sylfaenol a Chymunedol y bwrdd iechyd: “Y nod yw cael gweithlu medrus ar draws pob clwstwr o fewn ein bwrdd iechyd.

“Bydd yr hyfforddiant hwn nid yn unig yn uwchsgilio ein staff, ond bydd o fudd i’w cleifion hefyd.”

Mae'r hwb yn derm cyffredinol sy'n disgrifio dull cyfannol o ddarparu gofal iechyd i fenywod, gan ganiatáu i fyrddau iechyd ganolbwyntio ar ddiwallu anghenion lleol.

Nid oes un dull sy'n addas i bawb ar gyfer hybiau yng Nghymru, er y bydd rhai yn wasanaethau wyneb yn wyneb traddodiadol, gellir cael mynediad at eraill yn rhithwir.

Bydd rhai yn cael eu darparu yn y gymuned, ac eraill gan nyrsys a chlinigwyr eraill mewn ysbyty.

Dywedodd Jordanna Roberts, Dirprwy Bennaeth Ffisiotherapi’r bwrdd iechyd: “Rydym wedi bod yn ymgysylltu â phobl yn y gymuned i ddeall y math o gefnogaeth yr oeddent ei eisiau.

“Drwy ailgynllunio ein llwybr a gosod adnoddau yn y gymuned rydym wedi llwyddo i leihau ein rhestr aros o 12 wythnos i dair.

“Rydym am gael gwared ar y tabŵ a grymuso menywod i ymgysylltu â’r gefnogaeth hon a chael mynediad ati.”

Dywedodd Prif Swyddog Gweithredu Bae Abertawe, Deb Lewis: “Yn lle cael un lle penodol, rydym yn edrych ar lawer o wahanol ffyrdd a lleoedd i fenywod gael mynediad at y gefnogaeth hon.

“Rydym yn hyderus y bydd yr hyn rydym wedi’i roi ar waith o fudd i fenywod yn ein hardal mewn ffordd gynaliadwy.”